Yer altı suyu hızla azalan Konya, Aksaray, Karaman, Eskişehir, Şanlıurfa gibi bölgelerde çiftçi için çift taraflı bir durum var: Bir yandan su kısıtı nedeniyle bazı ürünlerin üretimi kısıtlanıyor, diğer yandan doğru ürünü eken çiftçiye ek destek ödeniyor. Peki siz bu kapsamdaysanız ne kazanırsınız, ne kaybedersiniz? 11 il 52 ilçenin tam listesi ve 2026 destek tutarları burada.
Su Kısıtı Desteği Nedir?
Su Kısıtı Desteği, Bakanlığın yer altı suyu seviyesi kritik olan havzalarda uyguladığı özel bir destek modelidir. Amaç: Çok su tüketen ürünleri kısıtlamak, az su isteyen ürünlere ek teşvik vermek.
Bakanlığın Şubat 2026 kitapçığında sistem şöyle tanımlanıyor:
“Yer altı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtının olduğu Bakanlık tarafından belirlenen 11 ilin 52 ilçesinde sulu tarım arazilerinde belirli ürünleri üreten çiftçilere ilave Planlı Üretim desteği ödenecektir.”
Tarihçe
Sistem 2016’da 10 il 47 ilçe ile başladı. 2020 revizyonunda 11 il 52 ilçeye çıktı. Hatay’ın Kırıkhan, Hassa, Payas ile Mardin Nusaybin 2020-2021’de listeden çıkarıldı. Ankara (Bala, Gölbaşı), Eskişehir (6 ilçe) ve Konya Kadınhanı 2021’de listeye eklendi. 2025’ten itibaren DSİ + BÜGEM yeni güncelleme çalışmalarına başladı.
Kimler Ne Kadar Alacak? — 2026 Destek Tutarları
Su Kısıtı Desteği, Temel Destek + Planlı Üretim Desteği’nin ÜSTÜNE eklenen üçüncü bir kalemdir. Yani 3 katlı destek alıyorsunuz.
2026 Su Kısıtı Desteği Ek Tutarları
| Ürün Grubu | Ürünler | Su Kısıtı Ek Destek |
|---|---|---|
| 1. Kategori | Aspir, fiğ, mercimek, nohut, yem bezelyesi | 248 TL/da |
| 2. Kategori | Arpa, buğday | 434 TL/da |
| 3. Kategori | Ayçiçeği (yağlık) | 372 TL/da |
Toplam Destek Hesabı — Havza İçinde Su Kısıtı Varsa
| Ürün | Temel Destek | + Planlı Üretim | + Su Kısıtı | Toplam TL/da |
|---|---|---|---|---|
| Buğday | 403 | 403 | 434 | 1.240 |
| Arpa | 403 | 403 | 434 | 1.240 |
| Ayçiçeği (yağlık) | 465 | 465 | 372 | 1.302 |
| Aspir | 310 | 310 | 248 | 868 |
| Mercimek | 310 | 310 | 248 | 868 |
| Nohut | 310 | 310 | 248 | 868 |
| Yem Bezelyesi / Fiğ | 310 | 310 | 248 | 868 |
Karşılaştırma: Havza dışında aynı buğday üreticisi sadece 403 TL/da alırken, Konya Çumra’daki bir üretici 1.240 TL/da alıyor. 3 kat fazla.
11 İl 52 İlçe — Tam Liste
Bakanlığın resmi PDF’inde yer alan 2026 yılı su kısıtı kapsamındaki tüm ilçeler:
Aksaray (5 ilçe)
Merkez, Eskil, Gülağaç, Güzelyurt, Sultanhanı
Ankara (4 ilçe)
Bala, Gölbaşı, Haymana, Şereflikoçhisar
Eskişehir (6 ilçe)
Alpu, Beylikova, Çifteler, Mahmudiye, Mihalıçcık, Sivrihisar
Hatay (2 ilçe)
Kumlu, Reyhanlı
Karaman (3 ilçe)
Ayrancı, Merkez, Kazımkarabekir
Kırşehir (2 ilçe)
Boztepe, Mucur
Konya (19 ilçe — en yoğun bölge)
Akören, Akşehir, Altınekin, Cihanbeyli, Çumra, Derbent, Doğanhisar, Emirgazi, Ereğli, Güneysınır, Halkapınar, Kadınhanı, Karapınar, Karatay, Kulu, Meram, Sarayönü, Selçuklu, Tuzlukçu
Mardin (3 ilçe)
Artuklu, Derik, Kızıltepe
Nevşehir (3 ilçe)
Acıgöl, Derinkuyu, Gülşehir
Niğde (4 ilçe)
Altunhisar, Bor, Çiftlik, Merkez
Şanlıurfa (1 ilçe)
Viranşehir
İlçenizin Su Kısıtı Kapsamında Olup Olmadığını Nasıl Öğrenirsiniz?
En net kaynak e-Devlet üzerinden ÇKS başvurunuz. Sistem ilçenizin su kısıtı havzası olup olmadığını otomatik gösterir ve havza özel kurallarını uygular. Alternatif: il/ilçe tarım müdürlüğünden yazılı sorgulama.
Uygulama Kuralları — Neyi Yapabilirsiniz, Neyi Yapamazsınız?
Bu havzalarda destek almanın şartları var. Uymazsanız destekten çıkarsınız.
1. Sulu Arazide Dörtlü Münavebe Zorunlu
Sulu tarım arazilerinde aynı ürünün art arda iki defadan fazla ekimine izin verilmez. Dört yıllık döngü halinde münavebe uygulanır. Mısır (dane/silaj), patates, şeker pancarı, domates, havuç gibi ürünler dört üretim yılı içinde en fazla iki defa ekilebilir.
2. İkinci Ürün Mısır Yasak
Su kısıtı havzalarında ikinci ürün olarak mısır (dane/silaj) ekimine izin verilmiyor. Biçime alınmış tarlaya mısır ekenler, tarlanın tamamı için destek alamaz.
3. Dane Mısır İçin Damla Sulama Şartı
Alpu, Beylikova, Çifteler, Mahmudiye, Mihalıçcık ve Sivrihisar gibi Eskişehir ilçelerinde mısır (dane) üretiminde damla sulama şartı aranıyor. Damla sulama kullanmayan dane mısır üreticisi hiçbir destek alamaz.
4. Yem Bitkileri İstisnası
Fiğ, yulaf, çavdar ve tritikale yem bitkilerini daneye bırakanlar (yani hasat zamanı ot yerine dane için bekleyenler) Planlı Üretim Desteği’nden yararlanamaz.
Aykırı Üretimin Cezası Çok Ağır
Planlama kurallarına uymayan çiftçiye önce 12 ay uyarı, uyulmazsa 5 yıl boyunca hiçbir destekleme programından yararlandırılmama cezası uygulanıyor. Israr edilirse brüt hasılanın %1-5’i oranında idari para cezası kesiliyor. Detaylar için Tarımsal Üretim Planlaması rehberimiz.
Konkret Hesap — 50 Dönüm Çiftçisi İçin
Örnek 1: Konya Çumra’da Buğdaycı
- 50 dönüm buğday, havza içi, su kısıtı ilçesinde
- Temel Destek: 50 × 403 = 20.150 TL
- Planlı Üretim Desteği: 50 × 403 = 20.150 TL
- Su Kısıtı Desteği: 50 × 434 = 21.700 TL
- Toplam: 62.000 TL/yıl
Örnek 2: Aksaray Eskil’de Ayçiçeği Üreticisi
- 100 dönüm yağlık ayçiçeği, havza içi, su kısıtı ilçesinde
- Temel Destek: 100 × 465 = 46.500 TL
- Planlı Üretim Desteği: 100 × 465 = 46.500 TL
- Su Kısıtı Desteği: 100 × 372 = 37.200 TL
- Toplam: 130.200 TL/yıl
Örnek 3: Havza Dışında Aynı Üretici (Karşılaştırma)
- 100 dönüm ayçiçeği, havza dışı
- Sadece Temel Destek: 100 × 465 = 46.500 TL
- Toplam: 46.500 TL/yıl
Fark: 83.700 TL. Yani havza içinde aynı çiftçi yaklaşık 3 kat fazla destek alıyor.
Neden Konya Bu Kadar Yoğun Listede?
52 ilçenin 19’u Konya’da. Sebep net: Konya Kapalı Havzası, Türkiye’nin en kritik su sorunu yaşayan bölgesi.
Rakamlar:
- Konya Kapalı Havzası’nda yer altı suyu seviyesi her yıl 2-3 metre düşüyor
- Bazı bölgelerde yer altı suları 100 metrenin altına inmiş durumda
- Konya Ovası, Türkiye’nin hububat ambarı — yani arz güvenliği açısından da kritik
Bakanlık bu yüzden Konya’da dört yaklaşım birleştiriyor:
- Ek destek (çift kat + su kısıtı bonusu)
- Münavebe zorunluluğu (çok su isteyen ürünleri sınırlama)
- Damla sulama şartı (mısır için)
- Yaptırım (uyumsuzluk = destek yasağı)
Şimdi Ne Yapmalısınız?
İlçeniz Listedeyse
- ÇKS kaydınızı güncelleyin — Kayıt yenileme rehberimiz ile e-Devlet’ten yapabilirsiniz
- Münavebe planı yapın — Önümüzdeki 4 yılın ekim planını şimdiden çıkarın
- Sulu/kuru parselinizi netleştirin — Sulu arazi kurallarına tabisiniz
- Dane mısır ekecekseniz damla sulama kurun — Eskişehir ilçelerinde şart
- Hesaplamanızı yapın — Çift kat + su kısıtı ile ne kadar alacağınızı önceden bilin
İlçeniz Listede Değilse
Yine de Tarımsal Üretim Planlaması kurallarına tabisiniz. Havza dışındaki ürün için Planlı Üretim Desteği alamıyor olabilirsiniz. Bunu da kontrol edin.
Eleştirel Bakış
1. Liste 2020’den beri güncellenmedi — güncelleme bekleniyor Bakanlık kendisi söylüyor: 2025’ten itibaren DSİ + BÜGEM yeni liste çalışmasına başladı. Demek ki mevcut 52 ilçe listesi eski veriye dayanıyor. Son 5 yılda başka ilçeler de kritik seviyeye inmiş olabilir. Kayseri, Niğde’nin diğer ilçeleri, Gaziantep, Diyarbakır çiftçileri bekliyor.
2. Damla sulama şartı haklı ama pahalı Damla sulama sistemi kurmak 10 dönüm için ortalama 30-50 bin TL’ye mal oluyor. Küçük çiftçi bunu nasıl karşılayacak? Destek ödemeleri kurulum sonrası geliyor, ama başlangıç sermayesi yok. KKYDP hibelerinden yararlanmak lazım ama o da karmaşık.
3. Münavebe kuralı teorik olarak doğru, pratikte karışık “4 yılda 2 defa mısır” diyor ama 4 yıl boyunca hangi ürünü ne sırayla ekeceğinizi planlamak, sözleşmeli üretim gibi bağlayıcı anlaşmalarla çelişebilir. Önceden bağlanan sözleşmeler varsa çiftçi zor durumda.
4. “Yok” ilçeler için itiraz mekanizması net değil Nevşehir’in 3 ilçesi (Acıgöl, Derinkuyu, Gülşehir) listede, diğerleri yok. Ürgüp çiftçisi aynı havzada ama destekten yararlanamıyor. Bu tutarlı mı? Belli değil. İtiraz mekanizması da PDF’te yok.
Sık Sorulan Sorular
1. Su kısıtı destek ödemesi nasıl geliyor? Temel Destek + Planlı Üretim + Su Kısıtı hepsi tek ödemede ÇKS üzerinden Ziraat Bankası’na yatırılıyor. Ayrı ayrı ödenmiyor.
2. Kuru tarım arazimde buğday ekiyorum, Su Kısıtı Desteği alabilir miyim? Hayır. Su Kısıtı Desteği sadece sulu tarım arazilerinde verilir. Kuru arazide Temel + Planlı Üretim alabilirsiniz ama Su Kısıtı ek katmanı yok.
3. Konya Ereğli’de mısır ekiyorum, ne olur? Dane mısırda damla sulama zorunlu. Damla sulama yoksa destek yok. Ayrıca ikinci ürün mısıra izin verilmiyor.
4. İlçem 2026’da listeye eklendi mi, yoksa eski listede mi? Yukarıdaki liste Bakanlığın Şubat 2026 tarihli resmi PDF’inden alındı. 2025 başından itibaren güncelleme çalışması sürüyor ama henüz yeni liste yayınlanmadı. En güncel bilgi için il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın.
5. Havza içinde ama ürünüm listede yok? Su Kısıtı Desteği sadece 8 ürün için geçerli: arpa, buğday, ayçiçeği (yağlık), aspir, fiğ, mercimek, nohut, yem bezelyesi. Bunlar dışındaki ürünlere su kısıtı bonusu yok.
6. Sertifikalı tohum desteği ile birleşiyor mu? Evet. Su Kısıtı Desteği + Sertifikalı Tohum Kullanım Desteği birbiriyle çakışmıyor, ikisini birden alabilirsiniz. Dekar başına ek 30-60 TL arası kazanç anlamına gelebilir.
Bu yazı T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Şubat 2026’da yayımladığı Tarımsal Yeraltı Su Kısıtı Uygulaması ve Tarımsal Üretim Planlaması kitapçıkları esas alınarak hazırlanmıştır.




