Fındık İlaçlama Takvimi: Tüm Zararlılar İçin Yıllık Program

Fındık İlaçlama Takvimi Neden Önemlidir?

Fındık bahçelerinde düzinelerce zararlı böcek ve hastalık etmeni bulunur. Her zararlının aktif olduğu dönem farklıdır ve mücadele doğru zamanda yapılmazsa etkisiz kalır. İlaçlama takvimi, hangi zararlıya ne zaman müdahale edileceğini gösteren bir rehberdir.

Yıllık ilaçlama takvimi takip etmenin faydaları:

• Zamanında müdahale: Her zararlıya en hassas olduğu dönemde ilaçlama
• Maliyet tasarrufu: Gereksiz ilaçlamadan kaçınma
• Çevre koruma: Minimum ilaç ile maksimum etki
• Verim güvencesi: Ürün kayıplarını önleme

Şubat-Mart Dönemi

Kış sonu ve erken ilkbahar, bazı zararlıların kış mücadelesi için ideal dönemdir.

Kozalak Akarı

Zararlı: Fındık kozalak akarı (Phytoptus avellanae) Dönem: Şubat-Mart (tomurcuk şişmesi dönemi)

Kozalak akarı, fındık tomurcuklarında yaşar ve tomurcukların anormal şişmesine neden olur. Bulaşık tomurcuklar meyve vermez.

Mücadele:

• Mekanik: Şişkin tomurcukları elle toplayın ve imha edin (en etkili yöntem)
• Kimyasal: Kükürtlü ilaç uygulaması (tomurcuk patlaması döneminde)
• Zamanlama: Şubat sonu - Mart başı, tomurcuklar henüz patlamadan

Virgül Kabuklu Biti

Zararlı: Virgül kabuklu bit (Lepidosaphes ulmi) Dönem: Şubat (kış ilaçlaması)

Dal ve gövde üzerinde kahverengi virgül şeklinde kabukçuklar oluşturur. Yoğun bulaşıklıkta ağaç zayıflar ve dallar kurur.

Mücadele:

• Kış yağı: %3’lük kış yağı (madeni yağ) uygulaması
• Zamanlama: Yaprak döktükten sonra, tomurcuk patlamasından önce
• Uygulama: Gövde ve dallar iyice ıslatılmalı

Nisan Dönemi

İlkbaharın ilerlemesiyle birlikte mantar hastalıkları ve bazı zararlılar aktif hale gelir.

Külleme Hastalığı

Hastalık: Külleme (Phyllactinia guttata / Erysiphe corylacearum) Dönem: Nisan sonu - Mayıs başı (ilk ilaçlama)

Yapraklarda beyaz toz tabakası oluşturan mantar hastalığı. Detaylı bilgi için Külleme mücadele rehberimize bakın.

Mücadele:

• 1. ilaçlama: Nisan sonu, ilk belirtilerde veya koruyucu olarak
• İlaç: Toz kükürt veya sıvı kükürt (ilk tercih), triazol grubu (şiddetli durumda)
• Tekrar: 15-20 gün sonra gerekirse 2. uygulama

Yeşil Kokarca

Zararlı: Yeşil kokarca (Palomena prasina) Dönem: Nisan-Temmuz

Fındık meyvesini emerek beslendiğinde iç fındıkta çürük lekeler oluşturur (“kokar fındık”). Yoğun bulaşıklıkta verim kaybı ciddidir.

Mücadele:

• İzleme: Feromon tuzakları ile popülasyon takibi
• Kimyasal: Piretroid grubu ilaçlar (eşik değer aşıldığında)
• Zamanlama: Haziran’da meyve gelişimi döneminde

Mayıs-Haziran Dönemi

Yılın en yoğun ilaçlama dönemidir. Birden fazla zararlıya karşı eş zamanlı mücadele gerekebilir.

Fındık Kurdu

Zararlı: Fındık kurdu (Curculio nucum) Dönem: Mayıs sonu - Haziran başı (kritik)

Fındığın en önemli zararlısıdır. Ergin böcek fındığın içine yumurta bırakır, larva içi yiyerek gelişir. Detaylı bilgi için Fındık kurdu mücadele rehberimize bakın.

Mücadele:

• 1. ilaçlama: Mayıs sonu, erginler topraktan çıktığında
• 2. ilaçlama: 15-20 gün sonra (gerekirse)
• İlaç: Lambda-sihalotrin, alfa-sipermetrin, deltametrin
• Dikkat: Yumurta bırakmadan önce ilaçlama yapılmalı

Dalkıran

Zararlı: Fındık dalkıran (Oberea linearis) Dönem: Mayıs-Haziran

Sürgünlerin uçlarında halka şeklinde kesim yaparak dalların kurumasına neden olur.

Mücadele:

• Mekanik: Kuruyan dal uçlarını toplayın ve imha edin
• Kimyasal: Fındık kurdu ilaçlaması ile eş zamanlı uygulanabilir
• Zamanlama: Mayıs-Haziran, ergin uçuş döneminde

Temmuz-Ağustos Dönemi

Hasat öncesi son mücadele dönemidir. Bekleme sürelerine özellikle dikkat edilmelidir.

Kahverengi Kokarca

Zararlı: Kahverengi kokarca (Halyomorpha halys) Dönem: Temmuz-Eylül

İstilacı tür olup fındık meyvesini emerek iç fındıkta çürümeye neden olur. Son yıllarda ciddi sorun oluşturmaktadır.

Mücadele:

• İzleme: Feromon tuzakları ile düzenli takip
• Kimyasal: Piretroid grubu ilaçlar (eşik değer aşıldığında)
• Dikkat: Hasat öncesi bekleme sürelerine kesinlikle uyun
• Biyolojik: Yumurta parazitoiti Trissolcus japonicus çalışmaları devam ediyor

Amerikan Beyaz Kelebeği

Zararlı: Amerikan beyaz kelebeği (Hyphantria cunea) Dönem: 1. döl: Haziran-Temmuz / 2. döl: Ağustos-Eylül

Yapraklarda ağsı yuva yaparak toplu halde beslenirler. Şiddetli bulaşıklıkta ağaç tamamen yaprak kaybedebilir.

Mücadele:

• Mekanik: Ağ yuvaları dallardan kopararak imha edin (en etkili)
• Kimyasal: Bacillus thuringiensis (Bt) tercih edin (seçici, çevre dostu)
• Zamanlama: Larvaların küçük olduğu dönemde (yuva görülür görülmez)

İlaçlama Genel Kuralları

Tüm ilaçlamalarda uyulması gereken temel kurallar:

Uygulama kuralları:

• Rüzgar: Rüzgar hızı 5 km/saat’in üzerindeyse ilaçlama yapmayın. İlaç sürüklenmesi hem etkisizliğe hem çevre kirliliğine neden olur
• Yağış: Yağmurdan en az 2 saat önce ilaçlamayı tamamlayın. Yağmur ilacı yıkar
• Sıcaklık: 35°C’nin üzerinde ilaçlama yapmayın (ilaç buharlaşır)
• Saat: Sabah erken (06-09) veya akşam (17-20) ilaçlama yapın

Dozaj kuralları:

• Etiket dozajına kesinlikle uyun — fazla ilaç daha etkili değildir
• İlaçları temiz su ile karıştırın
• Karıştırma sırası: Önce tankın yarısını su ile doldurun, ilacı ekleyin, kalan suyu ilave edin
• Hazırlanan karışımı aynı gün kullanın, bekletmeyin

Hasat öncesi bekleme süreleri:

• Her ilacın etiketinde belirtilen bekleme süresine (gün) mutlaka uyun
• Hasat yaklaştığında bekleme süresi kısa olan ilaçları tercih edin
• Bekleme süresini geçmeden hasat yapmayın — ilaç kalıntısı sağlık riski oluşturur

Yıllık İlaçlama Takvimi Tablosu

Dönem	Zararlı / Hastalık	İlaç Grubu	Uygulama
Şubat	Virgül kabuklu bit	Kış yağı (%3)	Gövde ve dallar
Şubat-Mart	Kozalak akarı	Kükürt / mekanik toplama	Tomurcuk dönemi
Mart	Filiz güvesi	Piretroid	Tomurcuk şişmesi
Nisan sonu	Külleme (1. ilaç)	Kükürt / triazol	Yaprak yüzeyleri
Mayıs başı	Külleme (2. ilaç)	Triazol / strobilurin	15-20 gün sonra
Mayıs sonu	Fındık kurdu (1. ilaç)	Lambda-sihalotrin / deltametrin	Tüm taç
Haziran başı	Yeşil kokarca	Piretroid	Eşik değer aşıldığında
Haziran ortası	Fındık kurdu (2. ilaç)	Alfa-sipermetrin	Gerekirse tekrar
Haziran	Dalkıran	Piretroid	Kurdu ilaçla birlikte
Haziran-Temmuz	Amerikan beyaz kelebeği (1. döl)	Bt / piretroid	Ağ yuvaları görüldüğünde
Temmuz	Kahverengi kokarca	Piretroid	Eşik değer aşıldığında
Ağustos	Amerikan beyaz kelebeği (2. döl)	Bt	Bekleme süresine dikkat

Not: Bu tablo genel bir rehberdir. İlaç seçimi, dozaj ve zamanlama il tarım müdürlüğü tavsiyelerine göre güncellenmelidir. Ruhsatlı ilaç listesi her yıl değişebilir.

Sonuç

Fındık bahçesinde başarılı zararlı ve hastalık mücadelesi, doğru zamanlama, doğru ilaç ve doğru dozaj üçlüsüne bağlıdır. İlaçlama takvimini bahçenize asın, il tarım müdürlüğünün dönemsel uyarılarını takip edin.

Özetlemek gerekirse:

• İlaçlama kararını eşik değere göre verin, gereksiz ilaçlamadan kaçının
• Her zararlının aktif döneminde müdahale edin
• Güvenlik ekipmanını mutlaka kullanın
• Bal arılarını koruyun, çiçeklenme döneminde ilaçlama yapmayın
• Farklı ilaç gruplarıyla rotasyon yapın
• Hasat öncesi bekleme sürelerine uyun

Zararlı bazlı detaylı rehberler için Fındık kurdu ve Külleme hastalığı makalelerimize bakabilirsiniz. Genel bakım bilgisi için Fındık rehberimizi inceleyin.

📚 FİSKOBİRLİK 📚 Fındık Araştırma Enstitüsü