Temmuz Ayı
Ana Tema: İç Doldurma Dönemi & Hasat Hazırlığı
Temmuz, fındık yetiştiriciliğinde sezonun en kritik fizyolojik evresinin yaşandığı aydır. Haziran sonunda başlayan iç doldurma süreci temmuz boyunca devam eder ve ağustos başında tamamlanır. Bu dönemde fındığın zuruf (yeşil kabuk) içinde beyaz, sulu bir iç taslağı olarak başlayan kısım yağ ve besin biriktirerek dolgun, sert ve lezzetli bir iç haline dönüşür. İç doldurmanın başarısı doğrudan sulama, besin durumu ve zararlı baskısı üçlüsüne bağlıdır.
Temmuz aynı zamanda hasat ayı olan ağustos öncesi son hazırlık dönemidir. Bahçe altı temizliği, harman yeri hazırlığı ve patoz bakımı bu ayda tamamlanmalıdır. Geç kalınan her iş, hasattaki iş yükünü katlar ve kalite kaybına yol açar.
✓ Temmuz Ayı Görevleri
- ✓ Damla sulama programını aksatma: günde en az 1 saat
- ✓ Yaprak gübresi 3. (son) uygulamasını yap
- ✓ Kokarca nimf sayımı yap, eşik geçilmişse ilaçla
- ✓ Dalkıran bulaşıklık oranını kontrol et, gerekirse ilaçla
- ✓ Bahçe altını motorlu tırpanla temizle (hasat öncesi 10-15 gün)
- ✓ Harman yeri ve branda/çarşafları hazırla
- ✓ Patoz makinesi bakımını yaptır
- ✓ Olgunluk belirtilerini takip et
- ✓ Bu aydan sonra topraktan gübre verme
İç Doldurma: Sezonun En Kritik Fizyolojik Evresi
Fındıkta iç doldurma haziran sonunda başlar ve temmuz boyunca sürer. Bu dönemde zuruf içindeki çekirdek yoğun biçimde yağ ve karbonhidrat biriktirerek büyür. İç doldurma başarısı, o yılki randıman oranını doğrudan belirler: iç doldurmayı tamamlayamamış fındıklar buruşuk, zayıf ve düşük kaliteli olur.
Bu evre sırasında fındık ağacı su ve besin ihtiyacının en yüksek noktasındadır. Yaprak yüzeyinden buharlaşma temmuz sıcağında zirveye ulaşır, kök bölgesindeki nem hızla düşer. Ağaç yeterli su bulamazsa bir savunma mekanizması olarak önce meyvelerine giden besin akışını keser. Sonuç: boş fındık oranı artar, iç tam dolmaz, verim düşer.
İç Doldurma Döneminde Dikkat Edilecekler
- Yapraklarda solgunluk ve kıvrılma görürseniz su stresi belirtisidir
- İç doldurma döneminde ağaca verilen her litre su doğrudan verime yansır
- Sıcak rüzgar (lodos) yapraktan buharlaşmayı artırır; bu dönemde sulama sıklığını artırmayı düşünün
- Temmuz ortasından sonra topraktan gübre verilmez: geç verilen gübre ağacı vejetatif büyümeye yönlendirir ve iç doldurma yerine sürgün uzamasına enerji harcanır
Bu Aydan Sonra Topraktan Gübre Verilmez
Temmuz ortasından itibaren topraktan gübre uygulaması yapılmamalıdır. Geç verilen azotlu gübre ağacı sürgün büyütmeye yönlendirir, meyveye gitmesi gereken besinler dala harcanır. Ayrıca geç sürgünler kış donuna karşı olgunlaşma fırsatı bulamaz. Bu dönemden sonra yalnızca yapraktan uygulama yapılabilir.
Sulama: Temmuzda En Kritik Ay
Fındık ağacının yıllık su ihtiyacı yaklaşık 700 mm civarındadır ve bu ihtiyacın büyük bölümü haziran-ağustos dönemine denk gelir. Temmuz, yağışın en az, buharlaşmanın en yüksek olduğu aydır; bu nedenle sulama programı bu ayda aksatılmamalıdır.
Sulama Programı
| Sulama yöntemi | Temmuz programı | Açıklama |
|---|---|---|
| Damla sulama | Günde en az 1 saat | En verimli yöntem, su kaybı minimum |
| Yağmurlama | Haftada 2-3 kez, gece veya sabah erken | Yaprak yanıklığı riski nedeniyle gündüz kaçının |
| Karık sulama | Haftada 1-2 kez, derin sulama | Eğimli arazide su kaybı yüksek |
Sulama İhmal Edilirse Ne Olur?
Temmuzda sulama ihmal edildiğinde iç doldurma yarıda kalır. Sonuç olarak boş fındık (çürük) oranı belirgin biçimde artar, dolgun olması gereken içler buruşuk ve cılız kalır. Bir sezonluk sulama ihmali, o yılın tüm emek ve masrafını boşa çıkarabilir. Damla sulama sistemi kurulmamışsa bile taşıma suyla olsun, bu ayda sulama yapılmalıdır.
Sulama İpuçları
- Sulamayı sabah erken veya akşam geç saatlerde yapın; öğle sıcağında yaprak yanıklığı ve buharlaşma artar
- Damla sulama hattını dal izdüşümü altına döşeyin, gövde dibine değil
- Toprak nemini kontrol edin: 20-30 cm derinlikte toprağı avuçlayın; dağılıyorsa sulama zamanı gelmiştir
- Aşırı sulama da zararlıdır: kök bölgesinde durağan su kök çürüklüğüne davetiye çıkarır
Yaprak Gübresi: Son (3.) Uygulama
Temmuz, yapraktan gübrelemenin üçüncü ve son uygulama zamanıdır. Bu uygulama iç doldurma döneminde ağacın mikro element ihtiyacını karşılamayı ve potasyum desteğiyle meyve kalitesini artırmayı hedefler.
Uygulama İçeriği
- Potasyum: İç doldurma ve meyve kalitesini destekler
- Bor: Meyve tutumunu güçlendirir, boş fındık oranını azaltır
- Çinko: Yaprak sağlığını ve fotosentez kapasitesini korur
- Kalsiyum: Kabuk sertliğini artırır
Uygulama Zamanı
Yaprak gübresi uygulamasını sabah erken veya akşamüstü yapın. Sıcak güneş altında (>30 °C) yapılan uygulama yaprak yanıklığına neden olabilir ve emilim oranı düşer. Rüzgarsız, serin saatleri tercih edin.
Kokarca (Yeşil Kokarca) Mücadelesi
Kokarca, temmuz ayında fındığın en önemli zararlılarından biridir. Yumurtadan çıkan nimfler (yavru böcekler) fındığın yeşil kabuğunu delerek iç üzerinden beslenir. Bu beslenme, içte leke, çürüme ve acılaşmaya neden olur; ihracat kalitesini doğrudan düşürür.
Nimf Sayımı ve Eşik Değer
Temmuz başında başlayıp ağustos başına kadar devam eden dönem, kokarca nimf mücadelesinin penceresidir. İlaçlama kararı silkeleme yöntemiyle yapılan sayıma göre verilir:
- Bahçede rastgele 10 fındık ocağı seçin
- Her ocağı beyaz bir bezin üzerine silkeleyin
- 10 ocakta toplam 1 veya daha fazla ergin/nimf düşüyorsa ekonomik zarar eşiği geçilmiş demektir
- Eşik geçilmişse ruhsatlı insektisit uygulaması yapılmalıdır
Hasat Öncesi Bekleme Süresi: 21 Gün!
Kokarca ilaçlamasında kullanılan preparatların çoğunda hasat öncesi bekleme süresi 21 gündür. Temmuz sonundan sonra ilaçlama yapılırsa hasat tarihi ile bekleme süresi çakışabilir. İlaçlama tarihini hasat takvimini göz önünde tutarak planlayın. Bekleme süresine uymadan toplanan fındıkta ilaç kalıntısı tespit edilebilir ve parti reddedilir.
Kokarca Mücadele Takvimi
| Dönem | İşlem |
|---|---|
| Temmuz 1. hafta | İlk silkeleme sayımı, eşik kontrolü |
| Temmuz 2. hafta | Eşik geçildiyse 1. ilaçlama |
| Temmuz 3-4. hafta | 2. sayım, gerekirse 2. ilaçlama |
| Ağustos 1. hafta | Son kontrol; bekleme süresini hesapla |
Dalkıran (Teke Böceği) 1. İlaçlama
Dalkıran, fındığın ciddi zararlılarından biridir. Ergin böcek yıllık sürgünleri halka şeklinde kemirerek kurutur; larvaları ise dal içine girerek odun dokusunu tahrip eder. Temmuz başı, dalkıran ergin uçuş döneminin başlangıcıdır ve ilk ilaçlama bu dönemde yapılır.
Ne Zaman İlaçlanır?
- Bulaşıklık oranı %70-80 ve üzerindeyse ilaçlama ekonomiktir
- Kontrol yöntemi: 100 sürgünden kaçında halka şeklinde kemirme izi var?
-
- ilaçlama: Temmuz başı (ergin çıkışı döneminde)
-
- ilaçlama: gerekirse 15-20 gün sonra
Mekanik Mücadele de Etkili
Dalkıranın kuruttuğu sürgünleri bulup sağlam dokuya kadar keserek bahçe dışına çıkarın. İçindeki larva da bu şekilde imha edilmiş olur. Mekanik mücadele, kimyasal ilaçlamanın tamamlayıcısıdır; tek başına yeterli olmasa da zararlı popülasyonunu azaltır.
Hasat Öncesi Bahçe Hazırlığı
Temmuz, hasat hazırlığının başladığı aydır. Ağustosta toplama işine odaklanabilmek için bahçe altyapısı temmuzda tamamlanmalıdır.
Bahçe Altı Temizliği
Hasattan 10-15 gün önce bahçe altı temizliği yapılmalıdır. Motorlu tırpanla ot biçimi, fındıkların yere düştüğünde temiz bir zemine inmesini sağlar:
- Ot boyu 5-10 cm’den uzun olmamalı
- Taş, dal ve çöpleri toplayın
- Eğimli arazide düşen fındıkların birikeceği çukurları düzeltin
- Yol kenarları ve bahçe girişlerini açın
Harman Yeri Hazırlığı
- Beton harman alanı varsa süpürüp yıkayın
- Beton yoksa düz, sert toprak yüzeyi hazırlayın
- Branda veya çarşafları kontrol edin: yırtık, delik varsa onarın veya yenisini temin edin
- Kurutma alanının yağmura karşı örtülebilir olduğundan emin olun
- Jüt çuvalları hazırlayın (naylon çuval kullanmayın; terleme yaparak küflenmeye yol açar)
Patoz Bakımı
Patoz (zuruf ayırma makinesi), hasadın vazgeçilmez ekipmanıdır. Sezon başında bakımı yapılmamış patoz, hasat ortasında arıza verip iş kaybına neden olur:
- Kayışları kontrol edin: gevşek veya çatlak kayış değiştirilmeli
- Elekleri temizleyin: geçen sezondan kalan tortu varsa sökün ve yıkayın
- Yatakları yağlayın
- Motor ve yakıt sistemi: filtre, buji ve yağ kontrolü
- Makineyi çalıştırıp boşta test edin; titreşim ve gürültü anormalliği arayın
Patoz Bakımını Temmuz Başında Yaptırın
Hasat sezonunda patoz tamircileri yoğun olur ve yedek parça bulmak zorlaşır. Temmuz başında bakımı yaptırırsanız hem uygun fiyat bulursunuz hem de arıza riskini ortadan kaldırırsınız.
Olgunluk Takibi
Temmuz sonundan itibaren fındıklarda olgunluk belirtileri gözlenmeye başlar. Erken hasat en büyük kalite kaybı nedenlerinden biri olduğundan, olgunluk takibi dikkatle yapılmalıdır:
- Zuruf rengi: Açık yeşilden sarımsı-yeşile döner
- Zuruf uçları: Kahverengileşmeye başlar
- Sert kabuk: Yeşilden kahverengiye dönüşür
- İç durumu: Zuruf yarıldığında iç hala beyaz ve suludur; olgunlaşınca krem rengi alır ve kabuktan kolayca ayrılır
Erken Hasat Tuzağına Düşmeyin
Temmuz sonunda zuruflar renk değiştirmeye başlasa da bu, fındığın hasat olgunluğuna eriştiği anlamına gelmez. Erken toplanan fındıkta iç tam dolmamıştır: buruşuk, cılız ve düşük randımanlı olur. Bölgenizdeki resmi hasat tarihini bekleyin. Ayrıntılar için fındık hasadı rehberine bakın.
Sık Yapılan Hatalar
Temmuzda Kaçınılması Gereken Hatalar
- Sulama ihmal etmek: İç doldurma döneminde su stresi = boş fındık oranı artar
- Kokarca bekleme süresine uymamak: 21 günlük süre hesaplanmadan ilaçlama yapmak ilaç kalıntısı sorununa yol açar
- Bahçe temizliğini hasada bırakmak: Son güne kalan temizlik aceleye gelir, toplanan fındık çöplü olur
- Erken hasat tarihi planlamak: Bölge takviminden önce hasat iç doldurmayı yarıda keser
- Topraktan gübre vermek: Temmuz ortasından sonra verilen gübre verimi düşürür
- Patoz bakımını ertelemek: Hasat ortasında arıza ciddi iş kaybı demektir
- Yaprak gübresi zamanını kaçırmak: Son uygulama temmuzda yapılmazsa iç kalitesi düşer
Temmuz Ayı İş Planı Özeti
| Dönem | Öncelikli iş |
|---|---|
| 1. hafta | Kokarca nimf sayımı, dalkıran bulaşıklık kontrolü, sulama programı kontrolü |
| 2. hafta | Gerekirse kokarca ve dalkıran ilaçlaması, yaprak gübresi son uygulama |
| 3. hafta | Bahçe altı temizliği (motorlu tırpan), harman yeri hazırlığı |
| 4. hafta | Patoz bakımı, branda/çuval temini, olgunluk takibine başla |
Bu plan orta kuşak bahçeleri için geçerlidir. Sahil kuşağında işler 5-7 gün öne, yüksek kuşakta 5-7 gün geriye kayabilir. Bölgenizdeki il/ilce tarım müdürlüğünden resmi hasat tarihi bilgisini takip edin.
📚 FİSKOBİRLİK 📚 Fındık Araştırma Enstitüsü 📚 Giresun Ziraat Odası📚 Kaynaklar
İlgili Rehberler
Tüm Bakım Takvimi rehberlerini gör
Haziran Ayı Fındık Bakım Rehberi
Haziran ayında fındık bahçesinde meyve gelişimi, külleme kontrolü, sulama başlangıcı ve Amerikan beyaz kelebeği mücadelesi. Resmi kaynaklarla desteklenmiş rehber.
Ağustos Ayı Fındık Bakım Rehberi
Ağustos ayında fındık hasadı, olgunluk belirtileri, toplama yöntemleri, harmanlama, kurutma, aflatoksin riski ve hasat hataları. Resmi kaynaklarla desteklenmiş kapsamlı rehber.
Fındık Hasadı Rehberi: Toplama, Harmanlama ve Kurutma
Fındık ne zaman toplanır, hasat yöntemleri, harmanlama ve kurutma teknikleri. Bölgelere göre hasat tarihleri.
Fındık Dalkıranı (Teke Böceği) Mücadele Rehberi: Belirtiler, İlaçlama ve Korunma
Fındık dalkıranı / teke böceği (Oberea linearis): sürgün ucu neden kurur, ilaçlama mayıs ortasında başlar. Belirtiler, silkeleme örneklemesi, mekanik mücadele ve kabuk böceğinden ayırt etme.
Fındık İlaçlama Takvimi: Tüm Zararlılar İçin Yıllık Program
Fındık bahçesi ilaçlama takvimi: Şubat'tan Ekim'e tüm zararlı ve hastalıklara karşı ilaçlama zamanları, dozajlar ve kurallar.
Daha Fazla Bakım Takvimi Rehberi
Ağustos Ayı Fındık Bakım Rehberi
Ağustos ayında fındık hasadı, olgunluk belirtileri, toplama yöntemleri, harmanlama, kurutma, aflatoksin riski ve hasat hataları. Resmi kaynaklarla desteklenmiş kapsamlı rehber.
Aralık Ayı Fındık Bakım Rehberi
Aralık ayında fındık bahçesinde kış budaması başlangıcı, dalkıran temizliği, bahçe hijyeni ve dinlenme dönemi bakımı. Resmi kaynaklarla desteklenmiş rehber.
Ekim Ayı Fındık Bakım Rehberi
Ekim ayında fındık bahçesinde sonbahar gübreleme başlangıcı, yaprak dökümü, mayıs böceği ilaçlaması ve toprak bakımı. Resmi kaynaklarla desteklenmiş rehber.
Eylül Ayı Fındık Bakım Rehberi
Eylül ayında fındık bahçesinde yüksek kuşak hasadı, kurutma, hasat sonrası bakım, dip sürgünü temizliği, toprak analizi ve zararlı mücadelesi. Resmi kaynaklarla desteklenmiş rehber.
