Haziran Ayı
Ana Tema: Meyve Gelişimi, Külleme ve Sulama Başlangıcı
Haziran ayı fındık bahçesinde meyve gelişiminin hız kazandığı ve iç doldurma sürecinin başladığı kritik bir dönemdir. Meyveler yeşil zurufu içinde büyürken, ağaç büyük miktarda su ve besine ihtiyaç duyar. Bu ay aynı zamanda külleme hastalığının ortaya çıktığı, fındık kurdu 2. ilaçlamasının gerekebileceği ve sulama planlamasının yapılması gereken dönemdir. Haziran’da yapılan doğru müdahaleler, Ağustos hasadında fındığın iç doluluk oranını ve kalitesini doğrudan belirler.
✓ Haziran Ayı Görevleri
- ✓ Külleme hastalığını kontrol et, gerekirse fungisit uygula
- ✓ Fındık kurdu popülasyonu yüksekse 2. ilaçlamayı yap
- ✓ Yaprak gübresi 2. uygulamasını tamamla
- ✓ İkinci dip sürgünü temizliğini bitir
- ✓ İkinci ot mücadelesini yap (yeniden çıkış varsa)
- ✓ Sulama planını oluştur, kuraklıkta damla sulamaya başla
- ✓ Amerikan beyaz kelebeği ağ yuvalarını kes ve imha et
- ✓ Dalkıran 1. ilaçlama hazırlığını yap
Meyve Gelişimi ve İç Doldurma
Haziran ayında fındık meyveleri hızla büyür. Ayın ilk yarısında kabuk oluşumu tamamlanır, ikinci yarısında ise iç doldurma (meyvenin iç kısmının yağ ve besinle dolması) başlar. Bu süreç hasat dönemine kadar sürer ve fındığın pazar değerini belirleyen randıman (iç/kabuk oranı) doğrudan bu döneme bağlıdır.
İç Doldurma İçin Kritik Faktörler
| Faktör | Etkisi | Yapılması gereken |
|---|---|---|
| Su | Su stresi iç dolumu durdurur | Kuraklıkta sulama başlatın |
| Potasyum | Meyve kalitesi ve iç oranı | Potasyum sülfat uygulaması (önceden yapılmış olmalı) |
| Bor | Boş fındık oranını azaltır | Yaprak gübresi ile takviye |
| Işık | Fotosentez verimi | Dip sürgünü temizliği ile hava/ışık sağlayın |
Randımanın Anahtarı: Su ve Potasyum
Fındıkta yüksek randıman (%48-52 iç oranı) ancak yeterli su ve potasyum ile mümkündür. Haziran-Temmuz kuraklığı yaşayan bahçelerde iç dolumu yetersiz kalır ve randıman %40’ın altına düşebilir. Sulama imkanı olan bahçelerde bu dönemde sulamayı ihmal etmeyin.
Külleme Hastalığı
Külleme (Phyllactinia guttata), Haziran ayından itibaren fındık yapraklarında görülmeye başlayan yaygın bir mantar hastalığıdır. Yaprak alt yüzünde gri-beyaz toz tabakası oluşturur ve fotosentez kapasitesini düşürerek ağacı zayıflatır.
Külleme Nasıl Teşhis Edilir?
| Belirti | Görülme yeri | Dönem |
|---|---|---|
| Yaprak alt yüzünde beyaz-gri tozlu tabaka | Alt ve orta yapraklar | Haziran sonu |
| Yaprak kenarlarından içe doğru kıvrılma | Yoğun bulaşıklı yapraklar | Temmuz |
| Erken yaprak dökümü | Ağır vakalarda tüm taç | Ağustos |
| Meyve zurufunda beyaz lekeler | Meyve salkımları | İleri dönem |
Külleme Mücadelesi
Külleme belirtileri görüldüğünde zamanında müdahale önemlidir. Hastalık yayılmadan yapılan uygulama daha etkilidir.
- İlk belirtiler görüldüğünde ruhsatlı fungisit uygulayın
- İlaç seçimi ve dozu için il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın
- Hava sirkülasyonunu artırmak için dip sürgünlerinin temizlenmiş olması önemlidir
- Ağır bulaşıklı yaprakları toplayıp bahçeden çıkarın
Küllemeyi Hafife Almayın
Külleme tek başına ağacı öldürmez, ancak fotosentez kapasitesini ciddi ölçüde düşürür. Zayıflayan ağaç hem bu yıl düşük verim verir hem de gelecek yılın çiçek tomurcuğu oluşumunu yetersiz bırakır. Yani küllemenin etkisi iki sezon sürer. Ayrıntılı bilgi için külleme rehberimize bakabilirsiniz.
Kültürel Önlemler
Küllemeye karşı en etkili koruma, bahçedeki hava dolaşımını artırmaktır. Dip sürgünü temizliği, uygun budama ve ocaklar arası mesafenin yeterli olması hastalık baskısını önemli ölçüde azaltır. İlaçlama tek başına yeterli değildir; kültürel önlemlerle desteklenmelidir.
Fındık Kurdu: 2. İlaçlama Kararı
Mayıs’ta yapılan birinci ilaçlamaya rağmen popülasyon yüksek kaldıysa, Haziran’da 2. ilaçlama gerekebilir. Bu karar mutlaka sayıma dayalı olmalıdır.
Karar Aşamaları
- Sayım tekrarı: Haziran ilk haftada çarşaf/darbe yöntemiyle 10 ocak sayımı yapın
- Eşik kontrolü: Ergin sayısı hâlâ eşik değerin üzerindeyse 2. ilaçlama planlanır
- Zamanlama: Birinci ilaçlamadan en az 15-20 gün sonra
- Arıcı bildirimi: İkinci ilaçlama için de arıcılara haber verin
Her Bahçede 2. İlaçlama Gerekmez
İlk ilaçlama doğru zamanda ve doğru şekilde yapıldıysa, popülasyon çoğu bahçede eşiğin altına düşer. Gereksiz 2. ilaçlama maliyet artırır ve faydalı böcek popülasyonunu zayıflatır. Sayıma güvenin, “herkes yapıyor” mantığıyla ilaçlamayın.
Yaprak Gübresi: 2. Uygulama
Mayıs’ta yapılan birinci uygulamanın devamı olarak, Haziran ortasında ikinci yaprak gübresi uygulanır. Bu uygulama özellikle iç doldurma dönemini destekler.
Uygulama Detayları
| Element | Haziran’daki rolü |
|---|---|
| Bor (B) | Boş fındık oranını azaltır, meyve tutumunu destekler |
| Çinko (Zn) | Enzim aktivitesi, sürgün gelişimi |
| Kalsiyum (Ca) | Kabuk sertliği, depolama kalitesi |
- Uygulama saati: Sabah erken veya akşamüstü (serin hava)
- Yaprak yüzeyi kuru olmalı ancak aşırı sıcak olmamalı
- En az 4-6 saat yağmur beklenmemeli
İkinci Ot Mücadelesi
Nisan’da yapılan birinci ot mücadelesinden yaklaşık 1.5-2 ay sonra otlar yeniden çıkmış olabilir. Haziran ortasında bahçeyi kontrol edin ve gerekirse ikinci mücadeleyi yapın.
- Otlar henüz kısa iken müdahale edin
- Sıcak havalarda çapalama sonrası otlar hızla kurur
- Gövde çevresine malçlama yaparak ot baskısını azaltabilirsiniz
- Meyve dökümü başladıktan sonra (Temmuz ortası) ot mücadelesi zorlaşacağından Haziran’da tamamlayın
İkinci Dip Sürgünü Temizliği
Nisan’da yapılan ilk temizlikten sonra fındık ocakları yeni sürgünler vermiştir. Haziran’ın ilk yarısında ikinci dip sürgünü temizliği tamamlanmalıdır. Bu temizlik, ocak içi hava dolaşımını artırarak külleme baskısını da azaltır.
- Sürgünleri toprak seviyesinden kesin
- Henüz yumuşak sürgünler elle kopartılabilir
- Ocak başına 4-6 ana gövde bırakın, fazlasını alın
- Temizlik sonrası ocak tabanına güneş ve hava girmelidir
Sulama Başlangıcı
Haziran’ın ikinci yarısından itibaren kuraklık riski artar. İç doldurma döneminde su stresi yaşayan fındık ağaçlarında verim ve kalite ciddi ölçüde düşer. Sulama imkanı olan bahçelerde bu dönemde damla sulama devreye alınmalıdır.
Sulama Programı
| Parametre | Tavsiye |
|---|---|
| Yöntem | Damla sulama (en verimli) veya yağmurlama |
| Sıklık | Haftada 2-3 kez (toprak nemine göre) |
| Miktar | Ocak başına 40-60 litre/sulama (toprak tipine göre) |
| Zaman | Sabah erken veya akşamüstü (buharlaşma kaybını azaltır) |
| Toprak nemi kontrolü | Kök bölgesinde 20 cm derinlikte toprak nemini kontrol edin |
Su Stresi Belirtileri
Yaprak kenarlarında kıvrılma ve yanma, sürgün büyümesinin durması, meyve dökümü gibi belirtiler su stresine işaret eder. Bu belirtiler görülmeden sulama başlatılmalıdır; belirtiler ortaya çıktığında ağaç zaten verim kaybetmiştir.
Malçlama ile Su Tasarrufu
Ocak tabanına 8-10 cm kalınlığında organik malç (fındık zurufu, saman, budama artığı kıyımı) serilmesi toprak nemini korur, ot baskısını azaltır ve toprağın aşırı ısınmasını önler. Malçlama, sulama sıklığını %30-40 oranında azaltabilir.
Amerikan Beyaz Kelebeği: 1. Döl
Amerikan beyaz kelebeği (Hyphantria cunea) Haziran ayında birinci döl larvalarını verir. Tırtıllar yapraklar arasında ağ yuvaları oluşturarak koloni halinde beslenirler. Müdahale edilmezse ağaçları yapraktan soyarak ciddi zayıflığa yol açarlar.
Mücadele Yöntemi
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| Tespit | Dal uçlarında beyaz ağ yuvalarını arayın |
| Mekanik mücadele | Ağ yuvalarını dal ile birlikte kesin |
| İmha | Kesilen yuvaları bahçeden uzaklaştırıp yakın veya gömün |
| Zamanlama | Yuvalar küçükken (2-3 cm) müdahale edin, büyümesini beklemeyin |
Ağ Yuvalarını Bahçede Bırakmayın
Kesilen ağ yuvalarını bahçe kenarına atmak yeterli değildir; tırtıllar dağılarak yeni yuvalara yol açar. Kesilen dalları yakarak veya toprağa gömerek imha edin. Kimyasal mücadele ancak çok yoğun bulaşıklıkta ve uzman tavsiyesiyle yapılmalıdır.
Dalkıran 1. İlaçlama Hazırlığı
Mayıs’ta başlanan dalkıran takibi Haziran’da da sürer. Kırmızı yapışkan tuzaklardaki ergin sayısı artış gösteriyorsa, Temmuz başındaki 1. ilaçlama için hazırlık yapılmalıdır.
- Tuzak verilerini haftalık kaydedin
- İlaçlama kararı ve zamanı için tarım müdürlüğüne danışın
- Bulaşık dalları keserek bahçe dışına çıkarın (mekanik mücadele)
Haziran’da Kesinlikle Yapılmaması Gerekenler
Sık Yapılan Hatalar
- Haziran sonrasında azotlu gübre vermek: Geç verilen azot, sürgün uzamasını teşvik eder ve odunlaşmayı geciktirir. Odunlaşmamış sürgünler hem kış donuna hem zararlılara karşı savunmasızdır. Haziran’da azotlu gübre dönemi kapanır
- Küllemeyi hafife almak: “Sadece yaprak hastalığı” diye düşünmeyin; külleme fotosentezi düşürerek bu yıl ve gelecek yıl verim kaybına yol açar
- Sulamayı ihmal etmek: İç doldurma döneminde su stresi, düşük randıman ve boş fındık demektir
- Amerikan beyaz kelebeği yuvalarını görmezden gelmek: Küçük bir yuva hızla büyür ve ağacı yapraktan soyar
- Dip sürgünlerini temizlemeden yaza girmek: Hava dolaşımı bozulur, külleme ve diğer hastalıklar artar
- İkinci fındık kurdu ilaçlamasını sayım yapmadan uygulamak: Gereksiz maliyet ve çevre zararı
Haziran Ayı İş Planı Özeti
| Dönem | Öncelikli iş |
|---|---|
| 1. hafta | Fındık kurdu 2. sayım, dip sürgünü temizliğini tamamla |
| 2. hafta | Külleme kontrolü, gerekirse fungisit uygula |
| 3. hafta | Yaprak gübresi 2. uygulama, ot mücadelesi |
| 4. hafta | Sulama planını devreye al, Amerikan beyaz kelebeği taraması |
Bu plan sahil kuşağı bahçeleri referans alınarak hazırlanmıştır. İç kesim ve yüksek rakımlı bahçelerde meyve gelişim aşamasını esas alarak zamanlama yapın. Kuraklık riski yüksek bölgelerde sulamayı daha erken başlatmak gerekebilir.
📚 FİSKOBİRLİK 📚 Fındık Araştırma Enstitüsü 📚 Giresun Ziraat Odası📚 Kaynaklar
İlgili Rehberler
Tüm Bakım Takvimi rehberlerini gör
Mayıs Ayı Fındık Bakım Rehberi
Mayıs ayında fındık bahçesinde fındık kurdu ilaçlaması, ikinci azotlu gübre, yaprak gübresi ve dalkıran takibi. Resmi kaynaklarla desteklenmiş rehber.
Temmuz Ayı Fındık Bakım Rehberi
Temmuz ayında fındık bahçesinde iç doldurma dönemi, kritik sulama, kokarca ve dalkıran mücadelesi, hasat hazırlığı. Resmi kaynaklarla desteklenmiş rehber.
Fındık Külleme Hastalığı: Belirtiler, Mücadele ve İlaçlama
Fındık külleme hastalığı nedir, belirtileri, ilaçlama zamanı ve mücadele yöntemleri. Yeni külleme (Erysiphe corylacearum) hakkında bilgi.
Fındık İlaçlama Takvimi: Tüm Zararlılar İçin Yıllık Program
Fındık bahçesi ilaçlama takvimi: Şubat'tan Ekim'e tüm zararlı ve hastalıklara karşı ilaçlama zamanları, dozajlar ve kurallar.
Potasyum Sülfat (0-0-51) Gübresi: Fındıkta Kullanımı ve Dozajı
Potasyum sülfat (0-0-51) fındıkta Kasım-Şubat arası topraktan, Haziran-Temmuz iç doldurma döneminde yapraktan atılır. Ocak başına 100-400 g, toprak analizine göre. 0-0-50 ile aynı gübredir.
Daha Fazla Bakım Takvimi Rehberi
Ağustos Ayı Fındık Bakım Rehberi
Ağustos ayında fındık hasadı, olgunluk belirtileri, toplama yöntemleri, harmanlama, kurutma, aflatoksin riski ve hasat hataları. Resmi kaynaklarla desteklenmiş kapsamlı rehber.
Aralık Ayı Fındık Bakım Rehberi
Aralık ayında fındık bahçesinde kış budaması başlangıcı, dalkıran temizliği, bahçe hijyeni ve dinlenme dönemi bakımı. Resmi kaynaklarla desteklenmiş rehber.
Ekim Ayı Fındık Bakım Rehberi
Ekim ayında fındık bahçesinde sonbahar gübreleme başlangıcı, yaprak dökümü, mayıs böceği ilaçlaması ve toprak bakımı. Resmi kaynaklarla desteklenmiş rehber.
Eylül Ayı Fındık Bakım Rehberi
Eylül ayında fındık bahçesinde yüksek kuşak hasadı, kurutma, hasat sonrası bakım, dip sürgünü temizliği, toprak analizi ve zararlı mücadelesi. Resmi kaynaklarla desteklenmiş rehber.
