Fındık Gal Sineği (Mikomyia coryli): Belirtiler ve İlaçlama Zamanı

Fındık Gal Sineği Nedir?

Fındık gal sineği (Mikomyia coryli), narin yapılı, yaklaşık 2 mm boyunda, parlak kırmızı renkli küçük bir sinektir. Bu canlı renk onu bahçedeki diğer küçük böceklerden ayırır, ancak boyutu nedeniyle yine de kolayca gözden kaçar.

Zararı sinek değil larvası yapar. Larva beslendiği dokuyu anormal büyümeye zorlar ve ortaya gal — yani şişkin, biçimsiz bir doku — çıkar.

Zarar Belirtileri

Larvalar dört ayrı yerde gal oluşturabilir:

• Yaprakta damarlar boyunca: En yaygın görünüm. Damar hattı boyunca şişkinlikler
• Çotanakta: Meyve kümesinin yapısını bozar
• Yeşil zuruf üzerinde: Meyveyi saran yeşil örtüde galler
• Sürgünlerin uç kısımlarında: Sürgün gelişimi bozulur

Sonuçları

• Yaprak kuruyup düşer: Bir yaprakta gal sayısı arttıkça yaprak kurur ve dökülür — yaprak alanı kaybı ocağı zayıflatır
• Meyvede biçimsiz gelişim: Çotanak ve zurufta gal oluşması meyvenin normal gelişmesini engeller

Yaşam Döngüsü

Yılda tek döl verir.

Dönem	Ay	Ne olur
Kışlama	Kasım – Şubat	Larva, toprağın 1 cm derinliğinde beyaz bir kokon içinde kışlar
Pupa	Mart	Toprakta pupa olur
Ergin çıkışı	Nisan	Erginlerin büyük çoğunluğu bu ayda çıkar
Yumurta	Nisan	Yumurtalar yeni sürgünlerin tomurcuk uçlarına ve korunmuş yerlere bırakılır
Gal oluşumu	İlkbahar – Yaz	Larvalar beslenir, galler gelişir

Ekonomik Zarar Eşiği

Bulaşıklığın %50’yi geçtiği bahçelerde ilaçlama yapılır.

Bu eşik, gal sineğinin diğer zararlılara göre daha tolere edilebilir olduğunu gösterir: bahçenin yarısından azı bulaşıksa ilaçlama önerilmez.

Mücadele

Kimyasal Mücadele

Zamanlama fenolojiye bağlıdır — takvim tarihine değil, sürgünün durumuna bakılır.

• 1. uygulama: Sürgünlerin çoğunluğu 2 yaprakçıklı olduğunda — mart sonu – nisan başı
• 2. uygulama: Birinciden 20 gün sonra
• Neden fenolojiye bağlı: Erginler nisanda çıkıp yeni sürgün tomurcuklarına yumurta bırakır. Hedef, yumurta bırakma dönemini karşılamaktır; sürgün gelişimi de bu dönemin göstergesidir

Kültürel Önlem

Larva kışı toprak yüzeyine çok yakın bir kokonda geçirdiğinden, sonbahar ve kış aylarında ocak altı toprağının işlenmesi kışlayan popülasyonu azaltmaya yardımcı olur.

Sık Sorulan Sorular

Fındık gal sineği ilacı ne zaman atılır? Sürgünlerin çoğunluğu 2 yaprakçıklı olduğunda — pratikte mart sonu – nisan başı — ve 20 gün sonra tekrar. Sabit bir takvim tarihi yerine sürgünün durumuna bakın; bahçeler arasında birkaç hafta fark olabilir.

Yapraklarımda şişkinlikler var, gal sineği mi kozalak akarı mı? Şişkinliğin yerine bakın. Tomurcuk bezelye gibi şişip kozalağa dönmüşse kozalak akarı. Şişkinlik yaprakta damar boyunca, çotanakta veya zurufta ise gal sineğidir. Mücadele zamanları ve ürün tipleri farklı olduğu için bu ayrım önemlidir.

Eşiğin altındaysam ilaçlamalı mıyım? Hayır. Bakanlık eşiği %50 bulaşıklık olarak veriyor — bu, fındık zararlıları içindeki en yüksek toleranslardan biri. Bahçenin yarısından azı bulaşıksa ilaçlamanın maliyeti getirisini aşar.

İki uygulama şart mı? Evet, ilaçlama kararı verildiyse. Ergin çıkışı ve yumurta bırakma tek güne sıkışmadığı için tek uygulama popülasyonun bir kısmını kaçırır. İkinci uygulama 20 gün sonra yapılır.

---

Bu rehber T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Fındık Araştırma Enstitüsü verileri temel alınarak hazırlanmıştır. İlaçlama kararlarını mutlaka bir ziraat mühendisine danışarak verin.