Fındık Yaprak Deleni Nedir?
Fındık yaprak deleni (Anoplus roboris), 2 mm boyunda, grimsi siyah renkli, kısa ve küt hortumlu çok küçük bir hortumlu böcektir. Larvaları açık sarı renklidir.
Boyutu nedeniyle böceğin kendisi bahçede kolayca gözden kaçar. Fark edilen şey neredeyse her zaman yapraktaki deliklerdir.
Fındık Kurduyla Karıştırmayın
İkisi de hortumlu böcektir ama farklı zararlılardır. Yaprak deleni 2 mm, grimsi siyah, kısa ve küt hortumlu, zararı yaprakta. Fındık kurdu 6-9 mm, kahverengi, uzun ince hortumlu, zararı meyvenin içinde. Mücadele zamanları da farklıdır: yaprak deleni mart sonu, fındık kurdu mayıs sonu.
Zarar Belirtileri
Yaprak deleninin zararı iki aşamalıdır: önce ergin dışarıdan, sonra larva içeriden.
1. Ergin Zararı: Küçük Delikler
İlkbaharda erginler yapraklarda beslenerek çok sayıda küçük delik açar. Yaprak, iğneyle delinmiş gibi elek görünümü alır. Bu, sezonun ilk fark edilen zararlarından biridir çünkü yapraklar henüz yeni açmıştır.
2. Larva Zararı: Galeri ve Yırtılma
Yumurtadan çıkan larvalar yaprak dokusunun içinde galeriler oluşturur. Galeri açılan bölgede doku zayıflar ve yaprakta yırtılmalar meydana gelir. Delikli görüntüye bir de yırtıklar eklendiğinde yaprak alanı ciddi biçimde azalır.
Delik mi Yırtık mı?
Yaprakta yalnızca düzgün küçük delikler varsa ergin beslenmesi devam ediyor demektir — ilaçlama penceresi hâlâ açık olabilir. Deliklere düzensiz yırtılmalar da eklenmişse larvalar doku içine girmiştir ve o sezon ilaçlamanın etkisi sınırlı kalır.
Yaşam Döngüsü
Yılda tek döl verir.
| Dönem | Ay | Ne olur |
|---|---|---|
| Kışlama | Kasım – Şubat | Erginler toprakta ve korunmuş yerlerde kışlar |
| Çıkış ve beslenme | Mart | Erginler çıkar, yeni açan yapraklarda beslenerek delikler açar |
| Mücadele penceresi | Mart sonu | Erginler yaprak üzerinde ve açıkta — tek etkili dönem |
| Yumurta ve larva | İlkbahar | Larvalar yaprak dokusu içinde galeri açar, yırtılmalar oluşur |
Ekonomik Zarar Eşiği
Bahçede yapılan incelemede ocak başına ortalama 5 ergin saptanırsa ilkbaharda, mart sonunda ilaçlama yapılmalıdır.
Sayım için ocakları erken saatte kontrol edin; bu boyuttaki bir böcek için dikkatli bakmak gerekir.
Mücadele
Kimyasal Mücadele
- Zamanlama: Mart sonu — erginler yapraklarda beslenirken, yumurta bırakmadan önce
- Neden geç kalınmamalı: Larva yaprak dokusunun içine girdikten sonra ilaç ona ulaşamaz. Hedef her zaman ergindir
- Ön koşul: Eşik sayımı yapılmadan uygulama önerilmez
Sezonun İlk İlaçlaması Budur
Fındık takviminde mart sonu, yaprak deleni dışında çoğu zararlı için erken bir tarihtir. Bu yüzden yaprak deleni ilaçlaması genellikle tek başına yapılır ve başka bir zararlıyla birleştirilemez. Eşik aşılmıyorsa bu uygulamayı atlamak, bahçede bir ilaçlamadan tasarruf demektir — sayımı ihmal etmeyin.
İlaç ve Doz İçin Mutlaka Danışın
Bu sayfada bilinçli olarak ticari ilaç adı ve doz verilmemiştir. Ruhsatlı preparatlar ve dozlar bölgeye, zararlıya ve yıla göre değişir. İl/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışmadan ilaç uygulamayın. İlaçlama öncesinde çevredeki arıcılara mutlaka haber verin.
Sık Sorulan Sorular
Fındık yaprak deleni ilacı ne zaman atılır? Mart sonunda, erginler yeni açan yapraklarda beslenirken. Eşik: ocak başına ortalama 5 ergin. Larvalar yaprak dokusuna girdikten sonra ilaçlamanın etkisi kalmaz.
Yapraklarımda küçük delikler var, sebebi ne? Yeni açan yapraklarda çok sayıda düzgün küçük delik varsa ve mevsim ilkbahar başıysa, yaprak deleni en olası sebeptir. Deliklerin yanında ipeksi ağ varsa Amerikan beyaz kelebeği, yaprak damarlarının oluşturduğu üçgen içinde kahverengi lekeler varsa filiz güvesi düşünülmelidir.
Fındık kurdu ilaçlamasıyla birleştirebilir miyim? Hayır — aralarında yaklaşık iki ay var. Yaprak deleni mart sonu, fındık kurdu mayıs sonu – haziran başı. Sezonun tamamı için ilaçlama takvimimize bakın.
Zarar ne kadar ciddi? Yaprak alanı kaybı ocağın gücünü ve dolayısıyla hem bu yılın dolgunluğunu hem gelecek yılın göz oluşumunu etkiler. Ancak yaprak deleni, meyveyi doğrudan hedefleyen fındık kurdu veya kokarca kadar yıkıcı değildir. Bu nedenle eşik sayımı özellikle önemlidir: eşik aşılmıyorsa ilaçlamanın maliyeti getirisinden fazla olabilir.
Bu rehber T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Fındık Araştırma Enstitüsü verileri temel alınarak hazırlanmıştır. İlaçlama kararlarını mutlaka bir ziraat mühendisine danışarak verin.
📚 Kaynaklar
İlgili Rehberler
Tüm Zararlı Mücadele rehberlerini gör
Fındık İlaçlama Takvimi: Tüm Zararlılar İçin Yıllık Program
Fındık bahçesi ilaçlama takvimi: Şubat'tan Ekim'e tüm zararlı ve hastalıklara karşı ilaçlama zamanları, dozajlar ve kurallar.

Fındık Kokarcası (Palomena prasina): Belirtiler, İlaçlama Zamanı ve Eşik
Fındık yeşil kokarcası (Palomena prasina) ve kahverengi kokarca: sarıkaramuk, karakaramuk ve lekeli iç zararı. İlaçlama nisan ortasında başlar, eşik 10 ocakta 1 kışlamış ergin.

Fındık Kozalak Akarı (Phytoptus avellanae): Belirtiler ve İlaçlama Zamanı
Fındık kozalak akarı: tomurcukların şişip kozalağa dönmesi, çiçek dökümü ve %70'e varan verim kaybı. İlaçlama nisan sonu-mayıs başı, eşik dalda 5 kozalak. Tombul en hassas çeşit.

Fındık Rehberi: Ekimden Hasada Kapsamlı Yetiştiricilik Kılavuzu
Fındık yetiştiriciliğinin A'dan Z'ye rehberi. Budama, gübreleme, zararlı mücadele, hasat ve piyasa bilgilerini tek sayfada bulun.




