Fındık Zararlıları

İzleme, zararlı mücadelesinin en ucuz ve en çok getiri sağlayan adımıdır. Kokarcalar ve bazı kelebek türleri için feromon tuzakları kullanılır; tuzağa düşen ergin sayısındaki artış, o zararlının uçuşunun başladığını ve yumurta bırakma döneminin yaklaştığını gösterir. Tuzak, ilaçlama yapıp yapmayacağınızı değil, ne zaman yapacağınızı söyleyen bir saat gibidir.

Gövde ve dalda beslenen zararlılar için görsel kontrol esastır. Bahçeyi temsil eden ocaklarda dal ve gövde yüzeyini, çıkış deliklerini, talaş birikimini ve kabuk altındaki galerileri düzenli olarak kontrol edin. Toprak altında pupa dönemi geçiren zararlılarda ise hasat sonrası yapılan sığ toprak işlemesi sırasında yüzeye çıkan bireyler fikir verir.

Ocak silkeleyerek yapılan sayım, dal ve yaprakta beslenen türler için basit ama işe yarar bir yöntemdir: ocağın altına açık renkli bir bez serilir, dallar kısa süreli sarsılır ve beze düşen bireyler sayılır. Aynı ocaklarda, günün aynı saatinde ve düzenli aralıklarla tekrarlandığında bu sayım popülasyonun artıp azaldığını gösteren bir eğri verir.

İzlemenin en değerli tarafı kayıt tutmaktır. Hangi hafta hangi zararlıyı, hangi yoğunlukta gördüğünüzü not ederseniz ikinci yıldan itibaren kendi bahçenizin takvimini çıkarmış olursunuz. Bu kayıt, bölgesel genel takvimlerden çok daha isabetli sonuç verir; genel çerçeveyi bakım takvimi kategorisinden alıp kendi verinizle düzeltin.

Her zararlı için bir ekonomik zarar eşiği vardır: popülasyonun, yol açtığı ürün kaybının ilaçlama maliyetini aştığı yoğunluk. Eşiğin altındaki bir popülasyon için yapılan ilaçlama para kaybıdır; üstelik doğal düşmanları da öldürdüğü için bir sonraki dönemde zararlı popülasyonunun daha hızlı toparlanmasına yol açabilir.

Eşik mantığı aynı zamanda direnç yönetimidir. Gereksiz uygulamalar zararlı popülasyonu üzerindeki seçilim baskısını artırır ve etken madde birkaç sezon içinde etkisini kaybeder. Farklı etki gruplarını dönüşümlü kullanmak ve sadece gerektiğinde uygulamak, elinizdeki ilaçların ömrünü uzatır.

Eşik değerleri zararlıya, çeşide ve bölgeye göre değişir; sabit bir sayı ezberlemek yerine il/ilçe tarım müdürlüğünün dönemsel uyarılarını takip edin. Ruhsatlı ilaç, doz ve hasat öncesi bekleme süresi bilgisini mutlaka resmi kaynaktan veya ziraat mühendisinden alın — ruhsat listeleri her yıl güncellenir.

Kültürel önlemler çoğu zaman ilaçtan daha kalıcı sonuç verir. Hasat sonrası bahçe altındaki fındık artıklarının toplanması, zararlının kışlama kaynağını ortadan kaldırır. Sığ toprak işleme, toprakta pupa halinde kışlayan bireyleri yüzeye çıkararak hem soğuğa hem de kuşlara maruz bırakır. Ağ yuvası yapan tırtıllarda yuvaların dallardan koparılıp imha edilmesi, küçük bahçelerde tek başına yeterli olabilir.

Doğal düşmanlar hafife alınmamalı. Toprakta kışlayan pupalarla beslenen kuşlar, yumurta parazitoitleri ve avcı böcekler popülasyonu sürekli baskı altında tutar. Geniş spektrumlu ilaçların gereksiz kullanımı bu dengeyi bozar. Ayrıca çiçeklenme döneminde ilaçlama yapılmaması hem bal arılarının hem de tozlaşmanın korunması açısından zorunludur.

Bazı zararlılarda mücadelenin ana aracı kimyasal değil, mekanik ve idari önlemlerdir. Karantina kapsamındaki turunçgil uzun antenli böceğinde bulaşık ağacın sökülüp imhası, fidan hareketinin kontrolü ve resmi bildirim öne çıkar; ilacın etkisi sınırlıdır çünkü larva gövde içinde beslenir.

Aynı ilaç, on gün arayla iki kez uygulandığında birinde işe yarar diğerinde yaramaz. Fark, zararlının o an hangi biyolojik dönemde olduğudur. Yumurta ve pupa dönemleri çoğu ilaca kapalıdır; larva kabuk veya meyve içine girdikten sonra da kimyasal ona ulaşamaz. Etkili pencere genellikle ergin uçuşu ile larvanın içeri girişi arasındaki kısa aralıktır.

Bu yüzden ilaçlama tarihini takvimden değil, bahçedeki gözlemden çıkarmak gerekir. Tuzak yakalamalarındaki ilk belirgin artış, tomurcuk şişmesi, çiçeklenme sonu, meyve tutumu gibi fenolojik işaretler doğru zamanı belirler. Bölgeler arasında iki-üç haftalık kayma normaldir; rakım arttıkça tüm dönemler geriye kayar.

Uygulamanın kendisi de zamanlamanın parçasıdır: rüzgarlı saatlerde, yağmur öncesinde ve günün en sıcak saatlerinde yapılan ilaçlama etkisizdir. Sabahın erken veya akşamüstü saatleri hem etkinlik hem arı güvenliği açısından tercih edilir. Koruyucu ekipman kullanımı her uygulamada zorunludur.