Fındık Kurdu Mücadele Rehberi: Tanıma, İlaçlama ve Korunma

Fındık Kurdu Nedir?

Fındık kurdu (Curculio nucum, eski adıyla Balaninus nucum), fındığın en önemli zararlısı olan bir böcek türüdür. Yetişkin böcek, kahverengimsi renkte, yaklaşık 6-9 mm uzunluğunda ve karakteristik uzun hortumu ile tanınır. Dişi böcek, hortumunu kullanarak genç fındık meyvesine delik açar ve yumurtasını içine bırakır. Yumurtadan çıkan larva, fındığın içini yiyerek gelişir.

Fındık kurdu, tedbirsiz bırakıldığında ürün kayıplarını %30-50 oranına çıkarabilir. Bu nedenle zamanında mücadele hayati önem taşır.

Zarar Belirtileri

Dışarıdan Görünen Belirtiler

Fındık kurdu zararını dışarıdan fark etmek her zaman kolay değildir. Dikkat edilmesi gereken işaretler:

• Kabukta küçük delik: Yetişkin böceğin yumurta bırakmak için açtığı iğne ucu kadar delik (giriş deliği)
• Daha büyük çıkış deliği: Larvanın olgunlaşıp fındığı terk ederken açtığı 2-3 mm çapında yuvarlak delik
• Erken düşme: Zararlı bulaşık fındıklar daldan erken düşebilir
• Zuruf renk değişikliği: Bulaşık meyvelerde zurufi erken kahverengileşme

İç Zarar

Fındık kırıldığında iç zararlı belirtileri net görülür:

• Larva varlığı: İçinde beyazımsı, ayaksız, C şeklinde kıvrılmış larva
• Larva dışkısı: İç kısımda kahverengi talaşımsı dışkı kalıntısı
• Yenmiş iç: Fındık içi kısmen veya tamamen yenmiş, boş kabuk kalmış
• Küf: Larva girişi nedeniyle oluşan küflenme

Yaşam Döngüsü

Ergin Dönemi (Mayıs-Haziran)

Fındık kurdu yetişkinleri Mayıs ayının ikinci yarısından itibaren topraktan çıkmaya başlar. Çıkış zamanı bölgeye ve toprak sıcaklığına göre değişir.

• Mayıs ortası: İlk yetişkinler topraktan çıkar
• Beslenme: Genç fındık meyveleri ve yapraklarla beslenir
• Çiftleşme: Haziran ayında çiftleşme gerçekleşir
• Yumurta bırakma: Dişi, hortumunu kullanarak genç fındık meyvesine delik açar ve genellikle 1 yumurta bırakır
• Ergin ömrü: Yaklaşık 2-3 ay

Larva Dönemi

Yumurtadan çıkan larva fındığın içinde beslenir ve büyür:

• Kuluçka: Yumurta 7-10 gün içinde açılır
• Beslenme: Larva fındık içini yiyerek 4-6 hafta boyunca gelişir
• Çıkış: Olgunlaşan larva kabukta bir delik açarak fındığı terk eder (Ağustos-Eylül)
• Toprağa giriş: Yere düşen larva hemen toprağa girer

Kış Uykusu (Toprakta Pupalık)

Fındık kurdunun en ilginç özelliği, toprakta uzun süre kalabilmesidir:

• Larva toprakta 5-20 cm derinlikte pupa olur
• Pupalık dönemi genellikle 1 yıl sürer, ancak bazı bireyler 2 yıl toprakta kalabilir
• Bu nedenle bir yıl ilaçlama yapılsa bile ertesi yıl topraktan çıkan bireyler olabilir
• Sürekli mücadele gerektirir, tek yıllık ilaçlama yeterli değildir

Mücadele Yöntemleri

Kimyasal Mücadele

Fındık kurduna karşı en etkili mücadele yöntemi doğru zamanda yapılan kimyasal ilaçlamadır.

1. İlaçlama (Mayıs sonu - Haziran başı):

• Ergin böceklerin topraktan çıkış döneminde uygulanır
• Bahçedeki fındıklar fındık büyüklüğüne ulaştığında (nohut büyüklüğü)
• Tüm taç kısmı iyice ıslatılmalı

2. İlaçlama (gerekirse, 15-20 gün sonra):

• Yoğun bulaşıklık olan bahçelerde tekrar uygulama
• İlk ilaçlamadan 15-20 gün sonra

Detaylı ilaçlama programı için İlaçlama takvimimize bakabilirsiniz.

Mekanik Mücadele

Kimyasal mücadeleye destek olarak uygulanan yöntemler:

• Erken dökülen meyvelerin toplanması: Larvalı fındıkları yere düşmeden toplayın ve imha edin
• Bahçe altı temizliği: Yerdeki bulaşık fındıkları toplayarak bahçeden uzaklaştırın
• Silkeleme: Erginlerin aktif olduğu dönemde ağaçları silkeleyerek düşen böcekleri toplayın

Kültürel Önlemler

Uzun vadeli popülasyon kontrolü için kültürel önlemler alınmalıdır:

• Toprak işleme: Hasat sonrası (Eylül-Ekim) bahçe altında sığ toprak işleme, topraktaki pupaları yüzeye çıkararak doğal düşmanlarına (kuşlar) maruz bırakır
• Bahçe hijyeni: Hasattan sonra yerde kalan fındıkları toplayın
• Doğal düşmanlar: Kuşlar, özellikle sığırcıklar ve kargalar fındık kurdu pupalarını topraktan çıkarıp yer. Kuş popülasyonunu destekleyin
• Düzenli budama: Havadar ağaç yapısı zararlı takibini kolaylaştırır

İlaçlama Zamanı ve Dozaj

Fındık kurdu mücadelesinde ruhsatlı ilaçlar ve dozajları:

Etken Madde	Ticari İsim (örnek)	Dozaj	Uygulama Zamanı
Lambda-sihalotrin	Karate, Ninja	30 ml / 100 lt su	Mayıs sonu - Haziran başı
Alfa-sipermetrin	Fastac	30-40 ml / 100 lt su	Mayıs sonu - Haziran başı
Deltametrin	Decis	50 ml / 100 lt su	Ergin çıkış döneminde
Tiyakloprit	Calypso	20 ml / 100 lt su	Çiçeklenme sonrası

Önemli: İlaç seçimi ve dozajları il/ilçe tarım müdürlüğü tavsiyelerine göre güncellenmelidir. Ruhsatlı ilaç listesi yıldan yıla değişebilir.

Sonuç

Fındık kurdu, zamanında ve doğru şekilde mücadele edilmezse ciddi verim kayıplarına neden olan önemli bir zararlıdır. Başarılı mücadele için doğru zamanlama, düzenli uygulama ve entegre yaklaşım şarttır.

Özetlemek gerekirse:

• Mayıs sonu - Haziran başı kritik ilaçlama dönemidir
• Erginler yumurta bırakmadan önce ilaçlama yapın
• Kimyasal mücadeleyi mekanik ve kültürel önlemlerle destekleyin
• Her yıl düzenli mücadele yapın, tek yıl yeterli değildir
• İlaç güvenlik kurallarına kesinlikle uyun

Tüm zararlılara karşı yıllık ilaçlama programı için İlaçlama takvimimizi inceleyin. Fındık bahçesi bakımının tamamı için Fındık rehberimize bakabilirsiniz.

📚 Fındık Araştırma Enstitüsü 📚 Ordu Tarım İl Müdürlüğü